Bạn có ngạc nhiên không? Chứ lúc đầu khi thấy điều này mình ngạc nhiên dữ lắm, mãi sau mới hết:  Xung quanh mình 1 số bạn, rõ là họ rất giỏi nhé, có khi đi làm ở các tập đoàn lớn, hoặc công việc mang tính chuyên môn, tri thức rất cao nhưng... họ lại không được tiến xa!  Họ vẫn đi làm đều đặn, họ vẫn là những người rất tốt, thậm chí rất tử tế nhiệt tình, nhưng họ vẫn không tiến xa, dù cho đó là trong công ty hay hành trình xây biz chuyên môn trên mạng xã hội như mình đang làm.  Mãi sau này, khi chính bản thân mình nhiều lần có cơ hội nói chuyện, làm việc cùng họ: mình mới phát hiện ra nguyên nhân chung của việc này, mà may mắn là trước đó - mình cũng mắc phải nhưng đã bước qua được. Vấn đề của những người bạn này không phải là về kỹ năng mà là vì NIỀM TIN GIỚI HẠN BÊN TRONG HỌ. Họ không thực sự tin rằng bản thân xứng đáng được hạnh phúc, được thành tựu, được thành công như họ mơ ước. Họ vẫn mơ, vẫn ước nhưng hiện thực thì, họ KHÔNG TIN bản thân sẽ được SỐNG trong giấc mơ ấy! Tại sao Hân khẳng định như vậy? Không chỉ là việc Hân cũng đã trải qua những cảm giác, suy nghĩ y chang như họ, mà còn là vì điều này nữa. Bạn xem thử, mỗi ngày trôi qua có bao nhiêu "giọng nói thì thầm" bên tai bạn rằng: “Chắc cái này mình không làm được đâu…” “Người khác làm hết rồi, mình không cạnh tranh nổi…” “Người này người kia giỏi như vậy, họ mới làm được, còn mình thì…” “Đi theo hướng này, nhỡ mình không làm được….” Và bạn nghĩ rằng, mình đang cân nhắc cẩn thận, “có chiến lược”, đang suy tính nước đi cho tương lai… Nghe có vẻ rất hợp lý đúng không? Nhưng thực chất, đó là niềm tin giới hạn của bạn mà thôi. Là cái thứ âm thầm cột chặt bạn vào “vạch xuất phát”, dù kiến thức chuyên môn đủ để tiến xa hơn rất nhiều. Nhưng… bạn không phải là người duy nhất có những tiếng nói đó. Ai trong chúng ta cũng từng hoặc vẫn đang nghe thấy chúng. Kể cả những người bạn nghĩ là mạnh mẽ, quyết đoán nhất. Hân cũng vậy! Hân từng nghĩ mình không thể bán hàng. Mình không biết cách bán hàng, không biết làm sao để bán, mình cũng ngại phải tiếp cận, chào mời, lôi kéo người khác.  Và mình ôm cái niềm tin giới hạn đó hàng chục năm, từ những ngày mình làm trong ngân hàng. Cho dù hàng trăm người xung quanh nói: “Bạn có khả năng bán hàng rất tốt” - Mình cũng không tin đâu! Cho đến một ngày, mình làm việc với một chuyên gia cấp cao, cùng chị xây dựng business của chị. Chị giao cho mình nhiệm vụ "bao trọn gói" - làm hết những gì mình có thể từ kế hoạch - bài viết - quy trình bán hàng - cách tư vấn trực tiếp cho khách như nào để bán được sản phẩm,... Chị cũng nhìn thấy khả năng bắt ý khách hàng và cách tư vấn trao giá trị của mình, nên khuyên mình học thêm các kiến thức về bán hàng. Khoảnh khắc được khuyến khích như vậy, mình lao vào đào - xới - học - làm - rút kinh nghiệm liên tục như đúng cái cách dân gian hay đùa: "Sai thì sửa, chửa thì... đẻ" vậy :)))) Và một thời gian sau, khi từ từ bước qua từng "ngưỡng đầu tiên" của bản thân trong công việc bán hàng, mình chợt nhận ra: nhận định về bản thân trước kia của mình không phải là sự thật! Đó chỉ là sự diễn giải có phần hạn hẹp từ chính nỗi sợ bên trong của bản thân mà thôi. Sau này, như bạn thấy đó, mình đi thẳng trên con đường làm một nhà Cố vấn chiến lược giúp chuyên gia phát triển biz phù hợp với nguồn lực, một sự quyết định theo đuổi nghề nghiệp hoàn toàn nghiêm túc để có thể giúp đỡ nhiều người khác từng có những "niềm tin giới hạn" như mình trong quá khứ! Vấn đề của chúng ta không bao giờ nằm ở kỹ năng. Mà nằm ở niềm tin. Nguồn: Canva Thứ niềm tin giới hạn đó thường không tự nhiên mà có. Nó đến từ những mảnh ký ức, nhiều khi nhỏ thôi, nhưng lại đủ để tạo nên một tấm màn vô hình ngăn cản bước chân mình. Có thể là một ký ức tiêu cực: bạn từng thất bại ngay khi đang rất kỳ vọng. Có thể là một lời nói vô tình từ người có ảnh hưởng: ba mẹ, thầy cô, người yêu, sếp... Hoặc đôi khi chỉ đơn giản là… bạn nhìn thấy ai đó thành công quá dễ dàng, rồi quay về tự hỏi: “Sao mình không làm được như họ?” Hân từng được nghe một người bạn kể: Hồi nhỏ, bố bạn ấy hay buông lời: “Mày chỉ được cái vô dụng.” lặp đi lặp lại. Dần dà, câu nói ấy trở thành… sự thật mà bạn ấy tin về chính mình. Dù hiện tại bạn ấy là người vô cùng tử tế, trách nhiệm và tận tâm với mọi việc. Thế nhưng, chỉ cần gặp một việc khó, bạn ấy sẽ như một thói quen mà thốt lên: “Chắc mình không làm được đâu.” và từ chối cơ hội, dù chỉ là một lần thử. Niềm tin giới hạn chính là “tiếng nói” của đứa trẻ bên trong từng bị tổn thương và chưa kịp được chữa lành. (Chủ đề này hẹn bạn trong một bài viết sau về inner child.) Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể vượt qua được niềm tin giới hạn của mình. Chỉ cần bạn bắt đầu bằng việc nhận diện nó. Nguồn: Canva Nếu bạn vẫn đang bị niềm tin đó bám dính mà không biết làm thế nào, thì đây là điều bạn nên đọc tiếp. Hân sẽ chia sẻ với bạn cách hiệu quả đã giúp mình đã vượt qua niềm tin giới đó là: Nhận diện chính xác niềm tin đó là gì và nguyên nhân từ đâu. Việc nhận diện rất quan trọng bởi vì nếu không nhận diện được thì ta sẽ không biết được đó chỉ là một phần diễn giải chủ quan, chứ không phải sự thật tuyệt đối về khả năng bên trong của bạn. Ghi xuống hoặc thử chia sẻ với một người đủ vững vàng (một người mentor, một người bạn hiểu mình) ai đó có thể giúp bạn lắng nghe và nhìn nhận những điều ấy từ một góc độ khác. Và quan trọng nhất, hãy học cách thay đổi cách bạn nói chuyện với chính mình.  Thay vì: “Tôi không làm được.”  -> Hãy thử: “Tôi chưa làm được – nhưng tôi đang học cách.”  Thay vì: “Tôi không có tố chất.”  -> Thử lại: “Tôi chưa giỏi bây giờ – nhưng tôi có thể cải thiện.” Những thay đổi nghe có vẻ nhỏ xíu, nhưng lại tạo ra những chuyển biến rất lớn về lâu dài. Và đừng quên: HÀNH ĐỘNG để thay đổi! Từng bước nhỏ thôi cũng được. Một thử thách đơn giản, một việc bạn từng nghĩ là “khó” nhưng lần này bạn sẽ thử lại, thử với một tâm thế mới. Nếu bạn đang làm business, chuyện này lại càng quan trọng. Làm kinh doanh không chỉ là học kỹ năng mà còn là học cách tin vào chính mình. Tin vào người đồng hành. Tin vào mục tiêu, con đường mà mình đã chọn. Chỉ cần bạn biết rõ mình là ai, đang ở đâu, và muốn điều gì. Hiểu chính mình rồi sẽ làm tốt hơn mọi điều mình muốn làm. Nguồn: Canva Vì vậy, hãy nhớ: Niềm tin giới hạn là thứ có thể thay đổi nếu bạn muốn bỏ nó đi. Niềm tin giới hạn không phải do bạn “yếu đuối” hay “kém cỏi” Chúng chỉ là hệ thống bảo vệ tạm thời, được bộ não dựng nên để giúp bạn tránh những nỗi đau trong quá khứ. Nhưng nếu bạn để nó “nhốt” bạn mãi trong một cái hộp… thì bạn sẽ không bao giờ được sống trọn vẹn với tiềm năng thật sự của mình. Đừng để niềm tin giới hạn đánh bại bạn. Đừng vì “thiếu” mà dừng lại.  Càng thiếu càng nên đi để tìm cách lấp đầy. Nếu bạn dừng lại, thì mới thật sự là thất bại. Bạn có thể bắt đầu lại bất kỳ lúc nào. Và có thể viết lại một niềm tin mới tốt đẹp hơn dành cho chính mình. Chỉ cần bạn muốn.

"Hiếm ai có nhiều năng lượng và biết dùng nó đúng chỗ như chị" - em mentee kiêm "nhà chiêm tinh" đã phán tôi như vậy làm tôi hơi... giật mình.  Ờ ha, tôi đã dùng năng lượng như thế nào mà em nói thế? Bởi tôi chưa bao giờ định nghĩa điều đó, chỉ làm theo thói quen của mình: cái gì ra cái đó, mọi thứ đều cần có plan, thời hạn,..  Một vài phút ngẫm lại lời em nhận xét thì tôi chợt phát hiện ra sự thật thế này. Nhưng khoan nói về sự thật đó, chút sẽ nói ở dưới bài. Giờ mình nói cái này trước ha: Có phải bạn thường xuyên ở trong trạng thái này: Lúc nào cũng thấy bản thân 'thiếu' cái gì đó dù cho có kiến thức/ có chuyên môn/ có người hỗ trợ...? Lúc nào cũng thấy mình... thường thường, nhạt nhạt, còn người khác thì hay ho, đáng học hỏi hơn? Thiếu tự tin vì chưa có “đủ bằng cấp”, chưa có các loại giấy chứng nhận này nọ lọ chai để "chứng minh" bạn đủ giỏi - đủ tài năng để dẫn dắt người khác? Luôn cảm thấy sao mình làm đủ thứ trên đời – post bài, chỉnh ảnh, làm nội dung, làm sự kiện… nhưng vẫn cứ có cảm giác chẳng có gì thay đổi? Thì thực ra những điều này cũng… bình thường thôi. Hân cũng đã từng ở trong cái vòng xoáy đó: Làm nhưng vẫn sợ.  Mình từng cố gắng "đắp thêm": học thêm, làm nhiều, chứng minh bản thân… nhưng càng làm càng thấy thiếu mà áp lực thì ngày càng tăng lên. Mãi sau này khi đã trải qua nhiều lần tự test bản thân, mình mới nhận ra: Cái mình đang lao đầu đi tìm kiếm ở bên ngoài thật ra là cái đang nằm bên trong mình! Nguồn: Printerest Mình có chuyên môn kết hợp với trực giác kinh doanh khá nhạy, được tôi luyện thông qua những va vấp, thất bại, rèn luyện từ chính kinh nghiệm thực tế của minh! Chuyên môn không nằm trong giấy chứng nhận. -> Nó nằm ở chỗ mình đã sống với nghề bao lâu, va vấp ra sao, trưởng thành thế nào. Trực giác không phải là thứ mơ hồ. -> Nó là khả năng cảm nhận được tôi luyện qua hàng trăm cuộc trò chuyện, hàng nghìn giờ làm việc thực tế. Từ lâu nay, Hân vẫn rất đau đáu việc mình phải học tập và mở mang bản thân bằng một chiếc bằng "quốc tế" nào đó, để cảm thấy tự tin và "danh chính ngôn thuận" hơn khi làm việc với mentee, đối tác.  Nhưng khi nhìn về mentee của mình, nhìn về biz thực tế và nhìn về những khách hàng đã và đang đặt câu hỏi cho mình mỗi ngày thì:  Cái họ cần ở mình chưa phải là chiếc bằng to - mà là sự đồng hành, sự thấu cảm, bằng những kinh nghiệm của chính Hân - là một người phụ nữ, một nhà đào tạo, người làm kinh doanh tự do và là một người mẹ.  Cái họ cần nhiều nhất vẫn là sự hiện diện và những lời chia sẻ bằng tất cả trải nghiệm, vấp ngã của mình để họ thấy họ không cô đơn, bớt đi sợ hãi!  Kiến thức hay ho, các chương trình học hữu ích cho biz nhất định Hân sẽ học để mở mang. Nhưng KHÔNG PHẢI để khỏa lấp áp lực nghĩ rằng MÌNH KÉM CỎI, THIẾU SÓT.  Mà là vì mình muốn học để mở rộng bản thân, để có thêm những kiến thức hữu ích giúp cho biz, cho mentee, và khách hàng của mình mà thôi! Như vậy mới thấy việc mình sử dụng đúng suy nghĩ cũng là một loại... năng lực, bạn ha! Khi mình đổi cách nghĩ, khi mình vận dụng chính xác những cái gì cho ai, làm gì ở đâu phù hợp thì mình khoẻ hơn rất nhiều. Chính sự nhất quán này giúp mình hạn chế thất thoát năng lượng, hạn chế sự tiêu cực và hạn chế cả những hậu quả của việc lan man vô định. Và đây - chính là cái ý "năng lượng" mà em mentee của mình đã nhận xét về mình - dù lúc đó mình chẳng có định nghĩa này. Bạn sẽ thấy rằng Hân không xuất hiện ở mọi nơi – không chạy loạn nền tảng, không ôm hết khách hàng. Mình chọn: Làm việc 1-1 hoặc nhóm những người phù hợp. Xuất hiện ở nền tảng có độc giả thật sự cần. Không chạy theo số lượng, không "ở khắp nơi". Rất nhiều người không thiếu năng lực, mà chỉ thiếu sự tỉnh táo trong cách sử dụng chính mình: Làm việc sai người, sai việc, sai thời điểm. Hết năng lượng nhưng không thấy kết quả. Mỏi mệt dù vẫn nỗ lực mỗi ngày. Từ ngày Hân biết “chơi đúng đội hình”, tức là hiểu mình có gì – thiếu gì – và xài cái gì ở đâu, mọi thứ trở nên nhẹ nhàng hơn hẳn. Nguồn: Canva Không phải vì Hân giỏi hơn, mà là vì Hân bớt tốn sức cho những thứ không cần thiết. Nếu bạn cũng đang thấy mình mỏi mệt dù vẫn chăm chỉ mỗi ngày, có thể không phải vì bạn chưa cố gắng đủ – mà vì bạn chưa sử dụng đúng thứ mình có vào đúng chỗ. Chưa gặp đúng người bạn cần gặp.  Thử dừng lại một chút. Nhìn lại bản thân – và hành trình bạn đã đi. Bình tĩnh và tỉnh táo để gom lại năng lượng – và đặt nó thật đúng vào nơi cần để phát triển con đường kinh doanh của bạn.

Tuần trước, Hân nhận được một tin nhắn khá dài từ một chị học viên mới. Chị kể: "Trước khi quyết định học với Hân, chị đã đầu tư kha khá. Chục triệu có. Trăm triệu cũng có. Nhưng làm thật thì vẫn không biết bắt đầu từ đâu. Học xong lại… đi học tiếp. Như vòng lặp." Bạn có giống như vậy không? Bạn có từng học 3–5 khóa trong vòng 1 năm… ... nhưng đến lúc bắt tay vào làm, vẫn không biết bắt đầu từ đâu? Sản phẩm thì mông lung. Khách hàng thì chưa thấy đâu. Tự hỏi: “Mình học rồi, sao vẫn rối?”. Tệ hơn, bạn bắt đầu nghĩ: “Hay là… mình kém thật?” Và thật ra – đây không phải câu chuyện hiếm gặp. Ngược lại, rất nhiều người đang mắc kẹt trong cái bẫy này mà không hề hay biết. — Hân gọi nó là: “Tâm lý sưu tầm công thức” Mình thấy người kia thành công nhờ funnel A → đi học funnel A. Người khác bứt phá nhờ khóa B → mình đăng ký khóa B.Người khác nói: phải viết giỏi – mình lại học viết. Người khác quay clip hay – mình lại học quay clip. Rồi học chạy ads, học closing, học content, học định vị… Học hoài. Nhưng càng học, càng hoang mang. — Sau 15 năm tự mình đào sâu khám phá để thấu hiểu chính mình và tìm kiếm con đường làm nghề phù hợp, bản thân Hân nhận ra rằng: Cốt lõi của vấn đề là nếu bạn không thực sự hiểu mình, thì học gì cũng vô nghĩa. Nếu bạn đang loay hoay như vậy, hãy dừng lại một chút và tự hỏi: Mình thật sự muốn phát triển con đường làm nghề này theo kiểu gì? Mình mạnh nhất ở đâu? Giá trị lõi nào của mình có thể tạo nên khác biệt? Mình định bán cái gì – và cho ai? Bởi vì... nếu không rõ những điều này, bạn có học thêm 10 khóa nữa – vẫn chỉ là đi lòng vòng. Nguồn: Canva — Hân từng đón nhiều học viên – kỹ năng giỏi, kiến thức đầy, kinh nghiệm tốt. Nhưng vì chọn sai ngách, sai định hướng ban đầu → làm hoài không “ăn rơ” với chính mình. Càng làm càng hoài nghi: “Có khi mình không hợp nghề này thật…” Không phải đâu. Chỉ là bạn đang cố sống theo hành trình của người khác. — Nên, nếu bạn thấy mình giống “chim sợ cành cong” – ợ đầu tư tiếp, sợ lại sai, sợ lại thất vọng… Hân không khuyên bạn học tiếp. Hân khuyên bạn: Tìm một chiếc la bàn. Để biết rõ bạn là ai – và bạn muốn đi về đâu. Nguồn: Canva — Chỉ khi bạn có định hướng rõ ràng, bạn sẽ tự tin chọn đúng người đồng hành, đúng hướng đi. Lúc đó, không còn FOMO, không còn hoang mang, cũng không còn nỗi sợ “học rồi không hành được”. Cũng có thể, bạn đã có đủ mọi thứ - chỉ thiếu một chiếc la bàn? Hãy dừng lại một chút, soi lại bản thân tự hỏi: “Mình thực sự mong muốn đi con đường sự nghiệp như thế nào?”.  Đây là gợi ý của Hân dành cho bạn để trả lời câu này: Đừng vội vàng nhìn ra ngoài, nhìn những thành công của người khác, cũng đừng nhìn trend thị trường. Hãy nhìn sâu vào bên trong mình, lắng nghe cả sự mách bảo của trái tim và cả những phân tích của lý trí, để tìm ra được con đường - mà mỗi giây phút bạn sống với nó, bạn thấy giá trị của mình và ý nghĩa những điều mình làm. Bạn sẽ luôn thấy đủ đầy trong từng khoảnh khắc của cuộc sống. — Mỗi người đều có những khúc ngoặt riêng trong hành trình làm nghề. Có thể bạn đang ở đúng giai đoạn “chim sợ cành cong”. Nếu con chim tin vào bản thân và hiểu sức mạnh từ đôi cánh của mình thì khi cành cong nó sẽ chỉ bình tĩnh đập mạnh cánh để tung bay lên.  Nguồn: Canva Còn nếu đã không biết sức mạnh của mình từ đâu ra thì chú chim đó cũng không thể biết tự đập cánh bay lên, chứ chưa nói đến việc nhận diện nơi mình đang đứng là cành cong hay cành thẳng. Nếu bạn thấy bài viết này giống với hành trình của mình, hãy để lại một bình luận, hoặc chia sẻ bài viết này cho người bạn nghĩ cũng đang loay hoay. Biết đâu – bạn đang là “tấm gương phản chiếu” mà họ đang cần.

“Chị ơi, chán ghê, cứ tưởng đủ KPI rồi mà lại hụt chị ạ…” Đấy, tin nhắn sáng sớm của một bạn mentee gửi cho Hân. Tối qua còn hào hứng nhắn rằng mai khách hàng chuyển khoản là chốt sổ. Mà rồi… sáng ra khách báo xin lỗi vì tài chính có vấn đề, hẹn dịp sau. Chẳng còn đủ số chốt để hoàn thành KPI tháng này. Bạn hụt hẫng, Hân đọc mà thương. Hân hiểu cảm giác đó lắm. Bởi không chỉ bạn, mà chính Hân – và hầu như bất cứ ai từng kinh doanh các sản phẩm phi vật lý – cũng đã từng đi qua những cú hụt như vậy. Tâm lý của người làm tư vấn sản phẩm dịch vụ, ai mà chưa từng trải? Mấy bạn đọc xem thử mấy bạn có giống Hân không nha. Khi khách chủ động nhắn tin hỏi dịch vụ, tự nhiên tim đập nhanh hơn một nhịp. Hào hứng, trả lời rất nhiệt tình, gửi voice, gửi hình, phân tích từng gói học cho phù hợp nhu cầu khách. Rồi... ngồi đợi. Ngồi đợi xong thì ra refresh lại khung chat, đọc đi đọc lại xem mình tư vấn có “ngầu” chưa. Câu này nên để cuối hay để đầu? Mình có lỡ “push” khách quá không? Có khi còn tự nghi hoặc: chắc tại ảnh đại diện mình chưa chuyên nghiệp nên khách lăn tăn? Thế rồi, khi khách chuyển cọc – dù chỉ 30 hay 50% – thì y như có người chuyển oxy vào phổi: thở phào, vui như thể mình vừa được tặng phần thưởng vậy đó. Vì sau chuỗi ngày follow up, nhắn tin, điều chỉnh proposal,... khách cũng tin mình đủ để bắt đầu. Nhưng… cái khúc nhưng này giống như đang thở bị rút bình oxy lại vậy đó. Khi khách báo không học nữa. Hoặc chuyển khoản xong rồi lại xin rút. Hoặc im lặng mãi, dù trước đó nhiệt tình như thể mai cưới. Là cái cảm giác... kiểu như bạn đã sẵn sàng lên sân khấu, mà chờ mãi MC chẳng đọc tên bạn. Nguồn Canva Mấy bạn cho tôi biết, mấy bạn có thấy tôi nói thiếu cái gì nữa khum??? Đã như bị rút ống thở mà còn makeup cho đẹp để lên sân khấu nhưng MC chả đọc tên. Ôiii nó... đau haaa? Nhưng mà tính ra, làm biz ai mà chẳng như vậy. Hân đương nhiêu là cũng bị đó thôi, chả ít nữa là đằng khác. Có lần Hân đã dành hẳn 1 buổi tối để thiết kế nội dung 1:1 riêng cho khách. Gửi proposal, khách gật đầu. Thống nhất phương án trả học phí. Chuyển xong học phí đợt 1. Hân chốt thời gian cố định hàng tuần cho bạn ấy. Vậy mà, trước khi bắt đầu mấy hôm, bạn xin rút. Lý do: gia đình có biến cố, không ổn để tiếp tục. Lúc đó, buồn không? Buồn chứ. Cũng tự vấn, nghĩ đủ mọi lý do, mà vẫn không giải thích được tại sao. Nhưng sau rồi, Hân nhận ra: mình không điều khiển được chuyện của người khác. Cái mình kiểm soát được, là tâm lý của mình sau đó mà thôi. Thất bại trong chốt sale không có nghĩa bạn làm sai. Nó chỉ là một phần không thể thiếu trên hành trình kinh doanh. Chứ bạn nghĩ xem, tư vấn ca nào chốt rộp rộp ca đó thì Hân làm sao có kinh nghiệm rớt KPI mà viết bài này cho bạn đọc. Có khi mình đoán sai insight khách. Có khi dịch vụ chưa khớp thật. Nhưng cũng có lúc, đơn giản là người ta có lý do riêng – và không liên quan gì đến mình (như là vấn đề tài chính, hoặc như vợ/chồng không cho đi học, sức khỏe có vấn đề chẳng hạn... đầy mà). Nhưng mỗi lần thất bại, nếu mình dừng lại, soi lại cách mình đã tư vấn, đã đặt câu hỏi, đã gửi thông tin… Thì mình sẽ hiểu khách hơn. Hiểu luôn cả chính mình thêm một chút. Nguồn: Canva Lúc đó, cái “trượt” không còn là thất bại nữa, mà trở thành cái "được" - được một (vài) bài học. Một khi bạn biết mình học được gì, thì bạn sẽ điều chỉnh được cách tiếp cận khách sau đó. Có khi là thay cách nhắn tin. Có khi là điều chỉnh proposal. Có khi là biết chọn khách hàng phù hợp hơn. Vậy nên, nếu bạn cũng vừa trượt một deal nào đó – đừng vội nghĩ mình dở.  Bạn đang lớn lên trong hành trình này. Và một ngày, bạn sẽ thấy: mình đã trưởng thành rất nhiều, từ những lần... hụt hẫng như vậy. Bạn đã từng trải qua cảm giác này chưa? Và bạn vượt qua nó thế nào? Chia sẻ với tui cho có đồng bọn nha.

Nếu phải chọn một từ để mô tả những buổi ngồi tư vấn 1-1 cùng Hân, thì “rõ ràng” có lẽ là từ mà mình được nghe nhiều nhất từ mentee hay khách hàng.  Rõ ràng về hướng đi.  Rõ ràng về sản phẩm.  Rõ ràng về cách tiếp cận khách hàng.  Rõ ràng về chính con người họ. Có người từng ngồi khóc trong buổi tư vấn vì lần đầu tiên sau nhiều năm tháng chối bỏ, không đối diện với vấn đề thực sự của mình, mà cứ chạy lòng vòng bên ngoài để né tránh, rồi không tự quyết được “mình nên làm gì” – thì sau khi trò chuyện cùng mình, đâu đó bên trong họ mọi thứ bỗng sáng ra như được… bật đèn. Có người từng thử rất nhiều hướng nhưng cứ loay hoay mãi không bán được – sau một buổi ngồi bóc tách, họ thấy ra được điểm mấu chốt: hoá ra không phải họ dở, mà là họ chưa bán đúng thế mạnh của mình. Còn mình – sau những buổi ngồi ấy – điều mình cảm thấy biết ơn nhất là… ngày xưa đã học Coaching. Dù bây giờ mình không làm Coach mà làm Mentor, nhưng mình thấy rõ một điều: nhờ có nền tảng Coaching, mình không vội nhào vô đưa giải pháp, mà thay vào đó mình sẽ đi tìm hiểu người mà mình sẽ cùng "gắn bó" trong tương lai, để xem thử mình có thể giúp được cho họ điều mà họ cần nhất hay không. Vì vậy, trước mỗi khi đi sâu hơn về biz, m ình sẽ thường bắt đầu bằng cách đặt một vài câu hỏi về chính họ để hiểu được: - Đích đến cuối cùng trong sự nghiệp mà họ muốn - Nhìn về cuộc sống để hiểu được lý do mình chọn lựa  phát triển triển sự nghiệp theo cách A/B,...  - Họ đang sở hữu những điểm mạnh ra sao - Có điều gì cần phải cải thiện - Họ có phù hợp với lựa chọn đang chọn hay không...  Và từng chút từng chút một, mình cùng họ xâu chuỗi lại các mảnh ghép để tìm ra điểm giao giữa con người họ và ý tưởng, mong muốn phát triển business của họ. Mình không bao giờ áp đặt quan điểm hay kinh nghiệm cá nhân của mình lên mentee. Và mình cũng không dùng một công thức chung cho tất cả mọi người, vì mình hiểu mỗi người chúng ta sẽ luôn có hành trình trải nghiệm rất khác nhau, cái chúng ta cần là tìm ra điểm phù hợp giữa chính bản thân với thị trường tiềm năng của riêng mình, để có thể tự tin từng bước mà "chiến".  Và với từng người, mình đồng hành theo cách khác nhau. Không cố kéo ai chạy nhanh khi họ còn đang đi bộ. Cũng không níu ai lại khi họ đã sẵn sàng bứt tốc. Bởi:  Có người đến khi còn đang “lơ mơ” chưa biết mình giỏi gì, chưa rõ mình muốn gì. Có người thì đã có ý tưởng nhưng đầy sợ hãi: sợ mình không thể làm được, sợ bị đánh giá, sợ bị từ chối, sợ thất bại...  Có người lại có kiến thức, có đam mê, có trải nghiệm… nhưng chưa biết gom chúng lại thành một hệ sản phẩm bài bản. Mình sẽ ở đó, đặt những câu hỏi vừa đủ sâu – vừa đủ sát – để người đó tự thấy ra, chứ không phải vì lời mình nói . Có lẽ vì vậy mà sau những buổi đồng hành, ngoài từ “rõ ràng”, nhiều mentee còn nói với mình: “Câu hỏi của chị đã khiến em phải ngẫm lại những gì mình đang làm.” “Chị làm em tin hơn vào chính mình.” “Ồ, em không ngờ là em có thể làm những điều đó từ những kinh nghiệm của mình.” Mình biết ơn vì có thể làm nghề theo cách đó. Một cách nhẹ nhàng, không áp đặt. Một cách vững vàng, không “hù dọa” bằng mấy câu kiểu: “Không làm gấp là mất cơ hội”, “Không dấn thân là thất bại”.Chỉ đơn giản là, đi cùng – đủ sâu – để người đó thấy được chính họ - hiểu được chính họ và làm vì bản thân họ thực sự muốn! Nếu bạn thấy mình đang cần một người như vậy, mình sẵn lòng ngồi xuống cùng bạn, như cách mình đã từng làm với rất nhiều người trước đó.

Cách đây không lâu, mình có nhận một mentee mới. Một người đã có gần 2 năm kinh doanh tự thân, và không phải kiểu "làm chơi cho vui", mà là một hành trình nghiêm túc với thu nhập ổn định (vài chục triệu mỗi tháng) - hoàn toàn dựa vào chuyên môn của mình. Nghe thì tưởng chừng chẳng còn gì phải xoay chuyển. Nhưng sau vài buổi làm việc, bạn ấy quyết định làm lại toàn bộ định vị và chân dung khách hàng. Không phải vì những gì đang có là sai. Mà vì bạn nhận ra:  “Em thấy có thể mở rộng hơn nữa, có thể làm thêm khóa học, thêm sản phẩm. Em muốn phát triển thành một hệ thống thật sự bài bản." Câu nói nghe nhẹ tênh, nhưng nó mở ra cả một hướng đi mới. Vì trước đó, bạn đã làm rất tốt nhờ bản năng – cảm được thị trường, có năng lực chuyên môn vững, biết khách cần gì. Nhưng chỉ khi bước vào hành trình mới này, bạn mới thật sự hiểu: kinh doanh tri thức không chỉ cần giỏi nghề. Mà còn phải biết hệ thống hóa tất cả những gì mình có thành một mô hình rõ ràng. Bản năng giúp bạn bắt đầu. Nhưng hệ thống chặt chẽ và phù hợp mới là thứ giúp bạn đi xa. Nguồn: Wix Media Đó là một trong hai yếu tố then chốt mà mình muốn nói đến hôm nay. Mentee này tới với mình khiến cho đôi bên chẳng khác gì "Cá gặp nước". Năng lượng học hỏi và bản năng kinh doanh của bạn ấy khiến mình cũng được truyền cảm hứng trở lại: thấy bản năng là một thứ hay ho, đáng giữ. Còn bạn tới với mình như máy bay được gắn thêm chuỗi nhiên liệu - để đi một con đường dài hơi và có dự liệu rõ ràng hơn. Tụi mình cùng nhau làm lại định vị cá nhân, vẽ rõ từng nhóm sản phẩm, từng dòng doanh thu, và cả lộ trình phát triển cho 6–12 tháng tiếp theo. Không chỉ vậy, mình cũng giúp bạn tổ chức lại hệ sinh thái sản phẩm: từ workshop, đến các khóa học tự học, khóa học đồng hành chuyên sâu, chương trình tư vấn 1-1… Song song, tụi mình set lại tuyến nội dung, định hướng bán hàng. Khi mọi thứ vào guồng, bạn không chỉ giữ được “chất riêng” mà còn biết cách dùng hệ thống để nuôi dưỡng bản năng. Đọc đến đây, bạn đã nhận diện ra vấn đề mà đa số người kinh doanh online đang thiếu là gì chưa? Không phải kỹ năng quảng cáo. Không phải kỹ năng chốt sale. Mà là khả năng kết hợp được hai mảnh ghép quan trọng nhất: Bản năng làm nghề – đam mê chinh chiến không lùi bước với cái mình giỏi và thích. Tư duy hệ thống – biết tổ chức những thứ mình có thành một mô hình kinh doanh bài bản - mà ở đó bạn được đi lâu - đi xa nhưng vẫn linh hoạt ứng biến được với thị trường. Chỉ có bản năng mà thiếu hệ thống, bạn sẽ dễ bị chênh vênh, trồi sụt. Chỉ có hệ thống mà thiếu bản năng, bạn sẽ cảm thấy khô khan và lạc lõng. Nguồn: Canva Nhưng nếu bạn có cả hai? Bạn sẽ biết khi nào nên bung hết tốc lực. Khi nào thì tạm lùi lại để quan sát. Bạn không bị "cuốn theo trend" hay "quắn quéo theo thị trường" nữa. Mà bạn hoàn toàn có thể TỰ TẠO RA CUỘC CHƠI của mình. Kinh doanh tri thức là một cuộc đua dài. Ai biết cách lắp ghép tốt hơn giữa bản năng và hệ thống - người đó thắng. Nếu bạn đang đứng giữa ngã ba đường, vừa muốn giữ cái "chất riêng", vừa muốn mở rộng quy mô mà chưa biết bắt đầu từ đâu... thì có lẽ, bạn đang thiếu một bản thiết kế rõ ràng cho chính mình. Bạn thấy mình trong đâu đó trong câu chuyện này? Cứ kể mình nghe. Biết đâu, mình sẽ cùng bạn vẽ lại lộ trình cho chặng đường tiếp theo.

Làm kinh doanh, đặc biệt là với những ai đang tự xây dựng sự nghiệp trong lĩnh vực chia sẻ chuyên môn – đào tạo tự do, không thể lúc nào cũng kể mãi một câu chuyện đẹp đẽ, thành công rực rỡ, full slot, chốt đơn liên tục được. Mình cũng là một người làm nghề, từng có những chương trình chạy “ngon ơ”, nhưng cũng có những lần phải đối mặt với... một quyết định khó nuốt: chủ động dừng tuyển sinh khi mới đạt 50% KPI. Mình đã dừng một chương trình như thế – và đây là câu chuyện phía sau. Năm đó, mình lên kế hoạch mở một lớp học chuyên đề nhỏ – chủ yếu dành cho những người đang trong giai đoạn cần “bước ngoặt” trong kinh doanh. Mình đầu tư bài bản: lên phễu nội dung, chia sẻ trải nghiệm, feedback cũ, thậm chí còn có quà tặng đi kèm. Mọi thứ ban đầu khá ổn, vài học viên cũ quay lại, một vài người mới bắt đầu hỏi han. Mình tưởng đâu sẽ đi đến đích, như bao lần khác. Nhưng rồi, sau khoảng 2 tuần đầu chạy truyền thông, mình bắt đầu cảm nhận rõ một sự chững lại. Lượng inbox giảm, tỷ lệ quan tâm không tăng dù bài viết vẫn có tương tác. Nhiều người đọc – nhưng không đặt câu hỏi tiếp. Và bản thân mình – khi nhìn vào cảm giác của chính mình lúc đó – cũng cảm thấy... có gì đó sai sai. Mình ngồi xuống, xem lại timeline, nội dung, nhu cầu thị trường và đặc biệt là tâm lý tệp khách hiện tại. Và rồi nhận ra: Thời điểm mình tuyển sinh quá dài. Mình nghĩ “để từ từ” sẽ giúp mọi người có thời gian quyết định. Nhưng thực tế là... mình đang khiến họ trở nên “chưa cần gấp”. Bản thân mình cũng rơi vào cảm giác bị “dài hơi” – như thể chạy full marathon 21km - mệt thở ra đằng tai. Nhưng có phải mình dừng chương trình vì sợ không có ai đăng ký thêm? Không. Thật lòng là không. Mình không sợ không có học viên. Nhưng đâu đó có một nỗi sợ khác xuất hiện - nỗi sợ mà những người làm nghề nghiêm túc đều sẽ thường xuyên nghĩ về:  Sợ sai thời điểm. Sợ không đúng nhịp thị trường. Tại thời điểm mà chiến dịch tuyển sinh của mình mới đi được một nửa chặng, thì mình đã nhận ra thị trường đang có sự dịch chuyển. Mặc dù khách hàng không thay đổi nhu cầu đâu, nhưng thứ họ cần lúc đó là một kiểu tiếp cận khác đi! Và mình biết, nếu mình cứ cố gắng đẩy một chương trình theo cách không phù hợp – thì chính mình sẽ bị mài mòn năng lượng, còn khách hàng, người theo dõi mình cũng không thật sự nhận được điều tốt nhất. Mình không muốn điều đó xảy ra. Nguồn: Canva Và mình đã quyết định dừng tuyển sinh.  Nếu hỏi mình có buồn không khi phải dừng tuyển sinh đột ngột như vậy. Thì câu trả lời là: Có! Nhưng nó không phải là một nỗi buồn của việc dừng tuyển sinh khi chưa đủ KPI đề ra, mà buồn vì chưa thực hiện được các ý tưởng tâm huyết đã đề ra. Tuy nhiên, bên cạnh nỗi buồn thì mình còn cảm thấy biết ơn nữa. Biết ơn vì quyết định dừng đúng lúc. Với mình, đây là sự "thức thời" đầy may mắn - chứ không phải bỏ cuộc! Thay vì cứ đi tiếp một con đường không chắc chắn, mình chọn kết thúc để có thời gian nhìn lại – phân tích – rút kinh nghiệm. Mình nhận ra rằng: chương trình đó không sai. Mà chỉ là cách triển khai cần một chiến lược khác. Một kiểu “ra mắt” khác. Một điểm chạm đúng hơn với thị trường hiện tại. Nguồn: Printerest Từ kinh nghiệm đó, mình áp dụng cách phân tích thị trường này cho mentee của mình. Một bạn mentee của mình (gọi là D nhé), bạn ấy cũng rơi vào tình trạng tương tự. Khi mình nhìn thấy tình trạng tuyển sinh của bạn bị chững, tuyển sinh 2-3 tuần không có thêm bất cứ đăng ký mới nào (dù trước đó đã tuyển được 5 người rất nhanh). Mình khuyên bạn ấy dừng chương trình tuyển sinh, không cố đẩy theo kiểu cũ nữa, đổi sang chiến lược tiếp cận khách hàng kiểu khác, phù hợp nhu cầu thị trường và với tình trạng hiện tại khi thương hiệu đang cạn dần tệp khách hàng có sẵn. Và kết quả là lớp sau của bạn D đã có được thêm 8 học viên chỉ trong vòng 10 ngày. Không drama. Không “sale gấp”. Chỉ là đúng thời điểm – đúng thông điệp – đúng insight. Vậy… dừng chương trình khi mới 50% KPI, có phải là thất bại không? Có thể, với người ngoài nhìn vào, đó là “chưa thành công”. Nhưng với mình, đó là một quyết định có tính thức thời. Biết dừng đúng lúc, đôi khi còn quan trọng hơn là cứ cố gắng đi tiếp chỉ để “giữ thể diện”. Làm kinh doanh, bạn không chỉ cần kỹ năng bán hàng. Bạn cần cả cảm nhận nghề – sự tỉnh táo –  và bản lĩnh. Bản lĩnh ở đây chính là việc nhìn nhận đúng sai lầm của bản thân, không đổ lỗi, mà thay vào đó là tìm ra bài học, tìm ra giải pháp tốt hơn cho các lần sau! Nguồn: Canva Cuối cùng, ở đây mình có một vài lời nhắn cho bạn – người có thể cũng đang rơi vào tình trạng tương tự: >>> Không phải mọi chương trình không đạt KPI đều là thất bại. >>> Không phải lúc nào dừng lại cũng là bỏ cuộc. >>> Đừng tự trách chính mình quá nhiều - hãy cố gắng tìm ra được 1 giá trị nào đó từ "đoạn đường ngắn" mà bạn vừa đi qua. Điều này hữu ích hơn nhiều lần việc cứ mãi gặm nhấm những điều bất như ý vừa qua! Vì vậy, nếu bạn đang bối rối vì “muốn dừng mà không dám”, hãy tự hỏi: Mình đang dừng vì sợ – hay vì đang đủ bản lĩnh để chọn lại một con đường đúng hơn?

Mình mới gặp một bạn khách hàng dễ thương lắm – bạn ấy tên là A. A có nền tảng chuyên môn về marketing, có khả năng viết, làm chiến lược truyền thông và làm nghề bài bản. A cũng đã tìm ra được một ngách rất phù hợp với chính mình – và quan trọng hơn, A hiểu rõ lý do vì sao mình chọn ngách đó. Nghe thì tưởng là xong rồi. Nhưng mà… không. Đây không phải lần đầu tiên Hân gặp khách hàng bị tắc ở chỗ này. Nghe có vẻ ngược đời ha? Có ngách rõ ràng nhưng vẫn... loay hoay? Tại sao vậy ta? Tại sao nhiều anh chị em kinh doanh tri thức cứ bị mắc hoài chỗ NGÁCH nhỉ? Cùng Hân phân tích một xíu về trường hợp của bạn A này, để xem bạn có đang tắc đúng chỗ như bạn ấy không nhé. 1. Ngách rõ mà nói như thể... “mây trời” :)) Nguồn: Canva A sở hữu kha khá những lợi thế để phát triển kinh doanh kỹ năng chuyên môn. Nhưng khi Hân đề nghị A chia sẻ về ngách đó, bạn lại trình bày theo cách khá... vòng vèo. Giống như một số bạn khác khi mới bước vào khởi nghiệp kinh doanh – bạn chọn những cụm từ mô tả nghe rất "kêu", rất "chuyên sâu", rất… chiến lược. Vấn đề là – người nghe không hình dung được cụ thể bạn đang làm gì.  Họ không biết:  “Bạn sẽ giúp ai?”  “Giúp cái gì?”  “Bằng cách nào?” Ngách nhỏ – rõ – có tiềm năng cao. Nhưng cách kể thì lại rất “to” – như thể muốn làm cho nó nghe thật khác biệt, thật “wow”. Kết quả là: mơ hồ, khó hiểu và… chính bạn cũng không thấy được đường đi cụ thể cho mình. 2. Lấy insight người ta – gắn vào sản phẩm của mình Nguồn: Canva Một lỗi thứ hai mà A (và nhiều người khác) hay mắc phải là: “Lấy râu ông nọ cắm cằm bà kia.” Bạn dành rất nhiều thời gian nghiên cứu insight từ thị trường Mỹ, rồi suy luận rằng: “Bên đó người ta cần thế, bên mình chắc cũng cần.” Ơ nhưng mà... “bên mình” là bên nào? Khách hàng của bạn cụ thể là ai? Họ có thực sự mang nỗi đau mà ngách của bạn đang nói tới không? Hay đó chỉ là nỗi đau... của người mà bạn thấy trên thị trường nước ngoài? Insight không đúng người, thì dù bạn có kể chuyện hay cỡ nào – người ta cũng không cảm được. Giống như bạn có một bài hát ca từ rất đẹp, dành cho “lão thành cách mạng” –nhưng lại phát nó trên kênh nhạc toàn fan của... rap Việt. Ai nghe cho? 3. Vậy làm sao để nói đúng, nói trúng? Nguồn: Canva Hân không có câu trả lời mẫu sẵn. Nhưng đây là 3 câu hỏi bạn có thể tự hỏi lại mình: Việc bạn làm mỗi ngày – nếu nói bằng ngôn ngữ của khách hàng, nó là gì? Câu chuyện bạn kể – người nghe có thấy “à, tôi cũng từng vậy” không? Người bạn muốn giúp – họ đang nói điều gì, họ đang tìm gì, họ đang gọi tên vấn đề đó ra sao? Bạn có đang dùng cùng từ với họ không? Tóm lại, chọn được ngách là bước đầu. Quan trọng là: Bạn có kể được câu chuyện ngách ấy một cách rõ ràng, cụ thể, dễ hiểu – với đúng người cần nghe không? Ngách hay mà không chạm được người cần nó, thì cũng như bạn có một bài hát viết rất tình cảm - nhưng lại mang đi phát ở sai kênh. Nói cho đúng người, đúng cách - tưởng dễ mà không dễ. Chọn được ngách chỉ mới là bước đầu, nhưng nếu không truyền được đúng điều khách đang cần nghe, thì bao nhiêu tâm huyết mình bỏ vào cũng dễ trôi tuột. Vậy nên, nếu bạn đang cảm thấy “ngách của mình hay mà khách không hiểu gì”, thì biết đâu… bạn không sai ở ngách, mà chỉ sai ở cách mình kể.

Là cái kiểu đi xong cuốc xe thì bạn quên mất mình là ai luôn ấy. Là cái kiểu mà khiến cho: Lưng bạn đập vào ghế. Hồn thì bay nhảy lên xuống lắc lư. Rồi một hồi trôi tới nhà chị "huệ" uệ uệ, lòng thì lộn, đầu thì váng xoay mòng mòng rơi vào trạng thái mê mê tỉnh tỉnh, chán nản vì đi phải cuốc xe thôi miên... Là cái kiểu mới vừa đạp chân ga vít lên thì... giẫm phanh cái kít. Liên tục cứ nhấp – nhả – giẫm – buông cho tới khi đến nơi. Tóm lại cũng tới nơi... nhưng tới mà "cực khổ" vô cùng. Trong khi nếu gặp một anh tài khác có lẽ bạn đã tới nhanh hơn, thậm chí là quất một giấc no say chảy ke luôn, kết thúc chuyến đi chỉ việc xuống xe trong trạng thái vô cùng điện ảnh như chiến sỹ diễu binh 30/4 vừa rồi. Bạn có bị như vậy chưa? Chứ Hân gặp rồi, gặp hoài luôn, mà gặp nhiều nhất là các bác tài lái biz. Bất ngờ chưa?! Ý là cũng gặp ngoài đời những kiểu bác tài như vậy nhưng khi hướng dẫn mentee làm biz Hân gặp nhiều hơn đó. Cụ thể nè: Bạn đặt mục tiêu 50 triệu.  -> Xắn tay áo, hừng hực khí thế, quyết tâm làm lớn  -> Cắm mặt làm được một tuần thì: “Ôi sao mệt thế nhỉ?”, “Sao nhiều việc thế này?”, “Không biết mình có hợp không ta?”  -> Quyết định đi hỏi chuyên gia, được tư vấn bài bản  -> Xem qua, đọc kỹ, bắt đầu ngó nghiêng người này người kia đang làm gì: “Ủa sao người ta làm thế này?” “Ủa mình có nên làm theo không?”  -> Cảm thấy: “Chắc mình không hợp với cách làm đó đâu...”  -> Và phanh!  -> Ngồi im như tượng, không làm gì nữa, chờ “đủ duyên”, chờ “cảm hứng”, chờ “có khách tự đến hỏi thì tính tiếp…” Lòng thì khao khát có doanh thu. Nhưng bảo làm thì lại ngồi ngẫm nghĩ – chờ xem – đắn đo – rút lui. Với kiểu làm này thì 50 triệu sẽ nhanh tới thôi… Mà tới tay người khác, chứ bạn đâu có gì mà tới? Bạn có thấy mệt không? Mệt là đúng rồi, vì vừa đạp ga vừa giẫm phanh thế này thì có dốc nào mà xe lên nổi?  Tình huống này không hiếm người gặp phải. Trên hành trình mentoring của mình, Hân gặp rất nhiều người đang rơi vào đúng trạng thái này .  Và nó không phải là “lỗi do bạn kém”, mà là: 1. Không thực sự xác định được hướng đi của mình Nguồn: Unsplash Bạn chẳng hiểu nổi chính mình muốn làm gì, muốn đi như thế nào. Nên cứ làm được một khúc lại thấy “hình như mình đi sai đường rồi?”, “mình không phù hợp với cách làm này” và một loạt mình không muốn này, mình không muốn kia nảy tưng tưng trong đầu bạn khi đối diện một tình huống mới. Có khi muốn làm lắm nhưng lại mất tự tin, mất đà, bởi niềm tin giới hạn: "Mình không thể làm được như vậy đâu”. 2. Không có động lực đủ lớn Nguồn: Canva Thấy người khác kiếm được 50 triệu, 100 triệu một tháng thì cũng thích đó, cũng muốn có số tiền đó nhưng không có mục tiêu rõ ràng vì sao cần số tiền đó. Cũng có thể biết vì sao mình cần rồi, nhưng lại không đủ quyết tâm, có số tiền đó thì tốt, không có thì cũng… không sao.  Bởi không thực sự quyết tâm như vậy nên làm gì cũng hời hợt dẫn đến dễ xịt giữa chừng. Hãy tưởng tượng nếu bạn biết rõ: Mình đang đứng ở đâu Mình muốn đi tới đâu Mình đang dùng phương tiện gì để đi >>> Bạn sẽ biết khi nào cần vào số, khi nào cần tăng ga và không phanh vô tội vạ nữa. Lúc này thì tay lái cũng lụa hơn, bạn sẽ biết lượn sang trái, lách sang phải để tìm ra giải pháp phù hợp cho việc đi đến đích của bản thân. — Tóm lại, nếu bạn đang “vừa đi vừa đạp phanh”, thì đây là lúc để bạn một lần quyết tâm. Đã đi rồi, thì đi cho ra đi. Chọn con đường phù hợp, và chạy bon bon cho tới đích! Chứ cứ “vừa đi vừa giật”, vừa mệt, vừa nản, vừa không tới đâu thì khổ mình trước tiên. Bạn xứng đáng có một hành trình rõ ràng, nhẹ nhàng – và có doanh thu thật sự. — Bạn đang đi thế nào trên hành trình làm nghề? Kể Hân nghe một chút nhé. Chỉ cần bạn nhận ra mình đang đứng ở đâu, thì chuyện tăng tốc không còn quá khó.

Đa phần mọi người khi theo dõi Hân chắc cũng biết, Hân có những chương trình mentor 1-1, rồi group mentor – mà trong đó, học viên thì đủ kiểu, đủ dạng. Từ người mới toe, đến người đã kinh doanh được vài năm, ai cũng có những trăn trở riêng. Vậy bạn có bao giờ tự hỏi: Hân làm thế nào để thu hút đúng tệp khách hàng của mình không? Làm sao mà mỗi lần mở đăng ký chương trình, KPI lại đạt đều, thậm chí nhiều khi vượt chỉ tiêu? Đơn giản lắm: Hân không chạy theo số đông. Hân tập trung vào việc nhìn cho thật rõ khách hàng của mình là ai, họ đang đau ở đâu, và họ thực sự cần điều gì. Ba kiểu khách hàng Hân thường làm việc cùng Nguồn: Canva 1. Người không biết gì về kinh doanh dù đã có chuyên môn Đây là nhóm khiến Hân “xót ruột” nhất. Họ giỏi nghề, kiến thức chuyên môn rất ổn, nhưng khi đụng vào chữ “bán” là bối rối.  Website không có - social có... như không - bởi, khi bắt đầu bán chuyên môn họ thường làm trên trang cá nhân, nhưng trang cá nhân thì nào giờ chỉ kết bạn với người quen bạn bè - những người mà chưa thực sự có nhu cầu hoặc thậm chí chẳng bao giờ ngó  ngàng đến món hàng mà người này đang bán. Hoặc trang cá nhân chỉ có loe hoe vài bài viết ngắn/ chia sẻ gia đình/ chia sẻ ảnh cá nhân/ chia sẻ bài viết của page lớn/ của người khác... Vậy nên khách hàng thì toàn nhờ... ông trời gửi đến. Nỗi đau của họ? Là cảm giác mình có giá trị nhưng không biết đưa giá trị đó ra ngoài sao cho người ta thấy mà mua. Họ chới với giữa chuyên môn và kinh doanh, cứ vậy họ loay hoay vùng vẫy một hồi... đứt hơi rồi... lặn mất. Họ ngại bán, không biết bán, mới ra bán sơ sơ không có ai mua thì... cảm thấy "quê", cảm thấy nản, cảm thấy bán hàng là một cái gì đó "khổ tận cam lai". 2. Người đã đi được 6 tháng – 1 năm Hân hay gọi vui nhóm này là “những chiến binh mệt mỏi”. Họ bắt đầu bằng sự hăng hái, làm mọi thứ theo bản năng. Nhưng sau 6 tháng – 1 năm, họ nhận ra mình đang kiệt sức: “Khách đâu không thấy, chỉ thấy mình quay cuồng trong công việc không đầu không đuôi.” Họ bắt đầu hoang mang: Không biết sai ở đâu. Không biết sửa từ đâu. Đụng đâu cũng thấy ngổn ngang. Thấy mình cũng "giỏi" như ai đó cùng ngách, mà sao người ta kiếm tiền được (thậm chí là nhiều), còn mình thì... vẫn "lên ổ voi, xuống ổ gà" hoài vậy. 3. Người đi từ 2 – 5 năm Nhóm này nhìn ngoài thì tưởng ổn rồi. Nhưng sự thật bên trong, họ lại mang nỗi đau chững lại, không mở rộng được thị trường đúng với tiềm năng họ có. Họ đã có thu nhập, nhưng không tạo ra sự đột phá cả về thương hiệu lẫn doanh thu.  Doanh thu vẫn về nhưng không tăng trưởng nhiều, làm mãi vẫn thấy không có các cơ hội mới để bứt phá, cứ loay hoay trong guồng quay cũ. Họ cảm thấy mình “bị tắc nghẽn” mà không khơi thông được. Họ thấy mình như con Hamster trong vòng quay: chạy hoài mà chẳng tới đâu.  Lúc này, họ cần một người chỉ cho họ biết: Họ kẹt ở đâu trên hành trình phát triển. Vì sao Hân phân loại được rõ như vậy? Nguồn: Canva Thực ra, không phải tự nhiên mà Hân “nhìn phát là biết” khách thuộc nhóm nào đâu. Mỗi phiên tư vấn 1-1, mỗi buổi zoom nhóm, Hân luôn lắng nghe rất kỹ, quan sát từng biểu hiện nhỏ của học viên. Khách hỏi câu gì, giọng điệu ra sao, lo lắng điểm nào – tất cả đều là dữ liệu quý để Hân “soi” được đúng nỗi đau gốc rễ. Bởi nhiều khi, chính khách hàng còn không biết mình đang kẹt ở đâu, chỉ thấy… không ổn! Và nhờ vậy, Hân có thể vẽ đúng hành trình khách hàng hay đi qua, từ đó xây chương trình theo từng giai đoạn để tuyển sinh đúng lúc, đúng người – KPI cũng từ đó mà về đều, không cần gồng. Lời nhắn cho những ai đang làm kinh doanh Nguồn: Canva Lắng nghe và quan sát sâu là kỹ năng cực kỳ quan trọng, đặc biệt khi bạn không thể gặp khách ngoài đời mà toàn online, social. Vì nếu bạn không thấy rõ nhu cầu thật của họ => Bạn đang bán cái bạn nghĩ khách hàng cần - hay là thứ họ-thực-sự-cần?  Và rồi, khi khách hàng chưa hiểu mình, mà bạn cũng chưa hiểu họ, thì chuyện bán được hàng chỉ là may rủi thôi. Sau giai đoạn định vị bản thân và hiểu rõ business của mình, xác định tệp khách hàng chính là bước quan trọng bạn cần làm. Đừng chỉ nhìn sơ sơ, đừng phỏng đoán qua loa rồi lao ra thị trường. Muốn kinh doanh phát triển, nhất định không nên “đốt cháy giai đoạn”. Chưa lẫy đã đòi bò. Chưa bò đã đòi ngồi. Chưa ngồi đã đòi đi… thì chỉ có đi vào lòng đất thôi. Nếu bạn thấy mình đang ở đâu đó trên hành trình này, thử ngồi lại một chút, nhìn kỹ hơn xem mình đã hiểu khách hàng của mình chưa. Biết đâu, đó chính là điểm bạn cần chỉnh để KPI về đều và tự nhiên hơn. Còn nếu bạn đã thử soi đi soi lại mà vẫn chưa rõ mình cần chỉnh gì, hoặc đang loay hoay giữa quá nhiều hướng đi – đừng ngần ngại kết nối với Hân nhé.

“ Chị ơi… em định tăng giá chương trình mà cứ phân vân mãi, nhưng giá mới sợ khách bỏ chạy hết…” Ừ, nỗi sợ đó quen lắm. Rất nhiều người làm kinh doanh tự do, nhất là sau 6 tháng – 1 năm đi vào guồng, bắt đầu thấy: chi phí tăng, khối lượng công việc tăng, năng lực và giá trị mình mang lại cũng tăng, nhưng giá thì… vẫn cũ. Thế là bắt đầu chống cằm nghĩ ngợi về rổ rá: Có nên tăng không? Tăng bao nhiêu cho hợp lý đây? Tăng rồi có khách nữa không? Có bị nói là lùa không? Hay lên tham khảo Gu gồ xem như nào? Xem mấy "hàng xóm" giá cả ra sao hãy tính nhỉ?...   Hằng hà sa số câu hỏi lội ngược lội xuôi trong đầu, có khi đến lúc đi ngủ mà còn băn khoăn chứ không đùa được. Nếu bạn cũng đang xoắn não vì những lần định giá thì... vào đây đọc bài tiếp để gỡ xoắn cùng Hân nha! Đã làm kinh doanh thì chuyện tăng giá là điều bình thường ấy mà. Điều "không-bình-thường" ở đây là cái sự âu vờ thin king của bạn, cách mà bạn đang trầm trọng hoá về vấn đề tăng giá í. Nếu bạn đang điều hành một business nghiêm túc, thì việc định giá – rồi điều chỉnh giá theo những thay đổi bổ sung về chất lượng/giá trị cho từng khoá học/dịch vụ thì là điều hoàn toàn hợp lý. Đừng để cảm xúc "ngại", "sợ", "mất khách" làm mờ đi bức tranh tổng thể. Nhưng rõ ràng, câu hỏi cần tập trung để giải quyết là: Làm sao tăng giá mà không mất khách hàng? Thực tế: Có thể bạn sẽ mất vài khách. Nhưng, cứ bình tĩnh. Thật lòng mà nói, khi bạn tăng giá, vẫn phải chấp nhận rằng một vài khách hàng sẽ rời đi. Vì mỗi người có một mức tài chính khác nhau. Và quan trọng hơn – khả năng CHẤP NHẬN CHI TRẢ khác nhau. Có người thấy bạn tăng giá và vẫn chọn ở lại vì họ hiểu giá trị bạn mang lại xứng đáng. Có người... đành rời đi. Đôi khi, không phải phải vì bạn dở, mà vì ngân sách họ không chi trả được. Đừng buồn! Làm kinh doanh mà sơ hở cái là buồn thì sau này sao mà chịu nổi sức nặng của vài trăm trịu/vài tỏi đập vào tay? Phải khum?  Vậy, tăng giá sao cho "mượt"? 1. Xác định lại rõ ràng giá trị bạn đang mang lại Nguồn: Canva Bạn có đang phát triển năng lực cá nhân mỗi ngày kèm theo chất lượng sản phẩm/dịch vụ của mình không? Bạn có case study, feedback, kết quả khách hàng rõ ràng để chứng minh không? Nếu câu trả lời là có, thì việc tăng giá là hợp lý. Nếu chưa chắc chắn, thì khoan đã – làm rõ cái này trước, kẻo tăng giá xong... mất luôn niềm tin. 2. Hiểu rõ tâm lý khách hàng Nguồn: Canva Khách hàng không phản đối việc bạn tăng giá. Họ chỉ phản đối khi giá tăng mà GIÁ TRỊ KHÔNG TĂNG. Hoặc khi họ không được hiểu vì sao bạn lại tăng giá. Vì vậy, đừng chỉ lặng lẽ đổi bảng giá trên web. Hãy truyền thông minh bạch, có lý do rõ ràng, cũng đừng ngại nói về sự nâng cấp mà bạn đã thực sự thực hiện. 3. Tăng giá có lộ trình Nguồn: Canva Khoá học cũng học theo lộ trình và level thì việc tăng giá cũng không thể nằm ngoài điều này. Việc tăng giá có lộ trình không chỉ đơn thuần là nhét thêm số vào dãy đã có, mà quan trọng là cần đảm bảo được trải nghiệm khách hàng không bị gắt gỏng, hụt hẫng, khó chịu khi diễn ra sự tăng đột ngột về giá: Báo trước ít nhất 2–4 tuần, thậm chí 1 tháng nếu dịch vụ bạn là dài hạn. Tặng kèm ưu đãi cho khách cũ (vd: giữ giá cũ trong lần cuối cùng, hoặc bonus thêm khi mua tiếp). Chia nhỏ các gói dịch vụ để vẫn có những lựa chọn hợp lý cho nhiều phân khúc. Cung cấp thêm giá trị: hậu mãi, cộng đồng riêng, ưu đãi cho khách trung thành... Tăng từng bước nhỏ, tránh sốc tâm lý nếu tăng mạnh. Túm cái váy lại thì: Tăng giá là để phát triển bền vững. Bạn đừng quá lo lắng, nếu lo lắng hãy đọc bài viết này 10 lần. Hãy nhớ là: Khi bạn thực sự mang lại giá trị – thì việc tăng giá là bình thường. Người phù hợp sẽ ở lại. Người không phù hợp – sẽ nhường chỗ cho những khách hàng khác. (Đã là người cảm thấy dịch vụ/sản phẩm/khoá học của bạn phù hợp thì họ sẽ luôn tìm cách học nhiều hơn, còn nếu đã không phù hợp thì việc bạn giữ nguyên giá cũng chưa chắc họ sẽ ở lại lâu dài mà, đúng khum?) Nhưng quan trọng nhất, vẫn là:  >> Hãy định đúng giá trị ngay từ đầu.  >> Và nếu có kế hoạch tăng giá, hãy chuẩn bị truyền thông và chăm sóc khách hàng thật tốt bên cạnh tăng giá trị cho sản phẩm/dịch vụ/khoá học. Tăng giá không phải là "ăn dày" – mà là phát triển có trách nhiệm. Vì một business không thể sống mãi bằng mức giá cũ, trong khi chi phí vận hành, công sức bạn bỏ ra và chất lượng bạn tạo ra ngày càng đi lên. Rồi, đọc tới đây hết hoang mang chưa nào?  Hay hết hoang mang mà lại sang hoang hoải luôn rồi?? Đùa chứ, bạn đã từng tăng giá lần nào và để khách chạy mất hút luôn khum? Hay đang chuẩn bị tăng rồi lưỡng lự các kiểu? Hãy chia sẻ với Hân, mình đọc rồi mình stop cái âu vờ thin king của bạn lại cho.

Nếu bạn đang là một chuyên gia đào tạo, hay đang hoạt động trong lĩnh vực đào tạo nhân sự, liệu bạn có từng gặp những khó khăn sau đây: Một số trường hợp Hân nhận thấy khi làm việc với các chuyên gia trong quá trình lên kế hoạch đào tạo: - Lặp đi lặp lại một sản phẩm hàng tháng với KPI ước chừng, không dựa trên dữ liệu cụ thể và đáng tin cậy.  - Chỉ hình dung kế hoạch tổ chức khóa học mà không có kế hoạch dài hơi cho chương trình. - Tổ chức chương trình bộc phát, có ý tưởng gì thực hiện ý tưởng đó, thiếu sự liên kết giữa các sản phẩm mà mình tạo ra. - Các chương trình diễn ra đơn lẻ, không xuyên suốt, không thành công. … Nguồn: Unsplash Đó chính xác là những trường hợp thực tế mà Hân đã chứng kiến trong suốt thời gian làm cố vấn đào tạo vừa qua. Nhiều bạn loay hoay trong những ý tưởng, rối mù với những thông tin đã được tiếp cận. Cứ thế, vừa đi vừa mò đường, tốn thời gian, hiệu suất kém, và đương nhiên, kết quả không được như mong đợi.  Cụ thể hơn, khi không có một kế hoạch đào tạo tổng thể, bạn sẽ dễ dàng rơi vào những tình trạng sau: - Căng thẳng, cập rập, vội vàng trong tổ chức, không đủ thời gian vận hành, truyền thông và tuyển sinh. - Thường xuyên thay đổi kế hoạch tổ chức, gây hoang mang cho học viên và cả những đối tác, khách hàng tiềm năng đang theo dõi bạn. Tất nhiên, điều này không mang lại lợi ích gì cho học viên của bạn. Ngược lại, chúng sẽ khiến họ: - Bị động, không nắm được thông tin đăng ký chương trình để ưu tiên sắp xếp thời gian tham gia và cam kết đi cùng bạn. - Bối rối phân biệt các chương trình bạn cung cấp do không có sự xuyên suốt, liền mạch. - Không hình thành thói quen chờ đợi thông tin, chương trình hữu ích mà bạn cung cấp. Từ đó, mất dần hứng thú với các chương trình đào tạo nói chung và của bạn nói riêng.  Khi đã mạnh dạn buông bỏ hết tất cả để bước ra kinh doanh chuyên môn độc lập, chẳng ai trong chúng ta lại muốn làm khách hàng, học viên của mình hoang mang, bối rối và thất vọng như thế. Nhưng, trong vòng xoáy của vô số những việc không tên phải hoàn thành để vận hành doanh nghiệp, làm sao chúng ta có thể hạn chế tối đa những sai sót trên? Làm sao để thôi căng thẳng trước việc lập kế hoạch 6 tháng hay một năm cho chương trình đào tạo của mình? Hơn mười năm làm việc trong các doanh nghiệp lớn với vai trò vận hành, chiến lược, Hân nhận ra, mọi ý tưởng đều có thể được biến thành hiện thực khi có kế hoạch cụ thể, rõ ràng và khả thi. Muốn vậy, bản kế hoạch của bạn cần phải:  - Được xây dựng ít nhất là cho 6 tháng hoặc một năm tới với toàn bộ các loại hình sản phẩm. Tốt hơn nữa, các sản phẩm mà bạn đang có vẫn nên được sắp xếp theo ngành hàng, theo đối tượng khách hàng hoặc theo sự tương quan., tạo nên một hệ sinh thái rõ ràng, bổ trợ cho nhau, cùng nhau phát triển.  - Được cân nhắc kỹ lưỡng, tính toán thời gian hợp lý để khâu tổ chức, tuyển sinh được diễn ra một cách liên tục, trơn tru, không chồng chéo lên nhau tạo thành một chiếc mạng nhện vô tổ chức. - Được hệ thống hóa một cách bài bản. Ví dụ như quản lý học viên các khóa, quản lý giáo án, quản lý kỳ vọng và rủi ro từng khóa.  - Có lộ trình phát triển rõ ràng. Có từng cột mốc phát triển nhìn được, chạm được, cảm được để tạo động lực cho cả chính bạn lẫn học viên.  - Có kế hoạch truyền thông chi tiết để đảm bảo vận hành và đạt được mục tiêu tuyển sinh, doanh thu.  Kể ra thì có rất nhiều đầu việc cần phải thực hiện khi xây dựng một chương trình đào tạo. Là chuyên gia kinh doanh chuyên môn độc lập, chúng ta không thể phớt lờ những nhiệm vụ tuy khó khăn nhưng lại mang về những bước tiến mới cho doanh nghiệp của mình.  Bạn biết không? Suốt thời gian thực hành lập kế hoạch cho các doanh nghiệp và cho chính mình, Hân nhận ra bản thân đã có nhiều thay đổi trong cả tư duy, cách làm việc lẫn cuộc sống: - Hân chủ động, tự tin hơn trong việc thiết kế chương trình đào tạo, trải nghiệm người dùng và tổ chức các khóa học một cách bài bản, hiệu quả.  - Hân tích lũy được nhiều kinh nghiệm trong quá trình vận hành khóa học. Đó là một dạng trải nghiệm liền mạch và thỏa mãn. Những kinh nghiệm này giúp Hân nâng cao uy tín, sự chuyên nghiệp và cũng tạo niềm tin cho học viên của mình.  - Hân gia tăng nguồn doanh thu cho doanh nghiệp của mình và tất nhiên, thương hiệu của bản thân cũng được lan tỏa một cách đáng kể.  Chính những điều này đã giúp Hân bền gan, vững chí trên hành trình phát triển sự nghiệp solo với danh nghĩa Cố vấn đào tạo hơn 4 năm qua.  Hy vọng bài viết này đã cho bạn một cái nhìn tổng quan về tầm quan trọng của việc lên kế hoạch đào tạo một cách hiệu quả. Mong những bí quyết này sẽ giúp bạn nâng cao chất lượng chương trình đào tạo và thu hút thêm nhiều học viên hơn nữa.